Relatieve bijzinnen (die, dat, wie, welke) worden in Papiamentu gevormd met 'ku'. Dit ene woord doet het werk van het Nederlands 'die', 'dat', 'wie' en 'welke' — voor mensen én dingen.

Basissysteem

[Hoofdzin] + ku + [bijzin]

Subject-relatiefzin (het antecedent is het subject van de bijzin)

• E mucha ku ta papia ku mi ta mi amiga. (Het kind dat met mij praat is mijn vriendin.)
• E hende ku a yega ayera ta doktor. (De persoon die gisteren aankwam is dokter.)

Object-relatiefzin (het antecedent is het object van de bijzin)

• E kas ku mi a kumpra ta grandi. (Het huis dat ik gekocht heb is groot.)
• E buki ku e ta lesa ta interesante. (Het boek dat hij/zij leest is interessant.)

LOCATIEF — met 'unda' (waar) als relatiefvoornaamwoord:

• E kas unda mi ta biba ta na kaya. (Het huis waar ik woon is op de straat.)

NA VOORZETSEL — met 'kende' (persoon) of 'kual' (ding):

• E hende ku kende mi a papia ta mi buur. (De persoon met wie ik praatte is mijn buur.)
• E silla ariba kual bo a sinta ta nobo. (De stoel waarop jij zat is nieuw.)

Weglaten van relatiefvoornaamwoord (informeel)

In spreektaal kan 'ku' weggelaten worden als de betekenis duidelijk is:

• 'E buki mi a kumpra ta bon' (informeel, het 'ku' is weggelaten)

Verhalen op Curaçao zijn gelaagd en rijk. De relatieve bijzin is het gereedschap van de gelaagdheid: 'e mucha ku a kresé na dje bario, ku ta papia Papiamentu i Holandés, ku a studia na Hulanda' — met elk 'ku' wordt de persoon rijker getekend.

Het museum ('museo') en het ziekenhuis ('hospital') zijn twee sleutelinstellingen op het eiland. Het Curaçaos Museum (Museu di Kòrsou) bewaakt de historische herinnering. Het ziekenhuis (SEHOS) is de medische kern. Beide zijn locaties die je kunt beschrijven met relatiefzinnen.

De kunst van de relatiefzin is ook de kunst van het respect: 'e hende ku a yuda nos' (de persoon die ons hielp) is meer dan identificatie — het is erkenning. De persoon wordt geplaatst in relatie tot een handeling die betekenis heeft.